Sabiha Sertel
Feminist, antifaşist, sosyalist
Gazeteciliği meslek
olarak benimsemiş ilk kadın yazarlardan olan Sabiha Sertel, 1985 yılında
Selanik'de doğdu. Ortaöğrenimi Selanik Terakki İnas İdadisi'nde ve bir
Fransız oklunda tamamladı. Selanik'in Yunanistan'ın eline geçmesinden
sonra, ailesi ile beraber İstanbul'a yerleşti (1912).
1925 yılında gazeteci Zekeriya Sertel ile evlendi. Sebiha Sertel yazı
yaşamına eşiyle birlikte çıkardıkları haftalık 'Büyük Mecmua' dergisi
ile adım attı (1919). Derginin ilk sayısından itibaren kadın sorununa
değinen Sebiha Sertel, Türk feminizminin öncüleri arasında yer aldı.
Aynı yıl eşiyle beraber ABD'ye giden Sertel, burada Sosyoloji okudu ve
kadın sorunu üzerine daha ayrıntılı düşünmeye başladı.
Yurda döndüğünde eşiyle beraber Resimli Ay dergisi'ni çıkarmaya başladı
(1924-1931).
Dergide yazdığı makalelerde, işçi sınıfını savundu, sosyal ve politik
düzeni eleştiren yazılar yazdı. Bu arada, 1927-1928 yılları arasında,
eşi ve Sabri Duran ile birlikte 4 ciltlik 'Çocuk Ansiklopedisi'
hazırladı. Cumhuriyet Gazetesi'nin çıkardığı Hayat Ansiklopedisi'nde
çalıştı (1932). Serteller'in ismiyle özdeşen Tan Gazetesi (1936),
özellikle II. Dünya Savaşı yıllarında faşizme ve militarizme karşı
yayınlarıyla
büyük yankı uyandırdı. 1945 yılında, Tan Gazetesi bir kışkırtma sonucu
basılıp yakıldı.
Bu olaydan ve sonraki davalardan oldukça yıpranan çift, 1950'lerde yurt
dışına çıktı. Sabiha Sertel, Paris, Budapeşte, Moskova ve Bakü'de
yaşadı. Türkiye Komünist Partisi çalışmalarına katıldı. Budapeşte
Radyosu'nun Türkçe yayınlar servisinde çalıştı. Son yıllarında
Türkiye'ye dönme talebi reddedildi. Sabiha Sertel, 2 Eylül 1968'de
Büke'de hayata veda etti.
Gazeteciliğinin yanısıra, Tevfik Fikret- Mehmet Akif Kavgası (1940),
Tevfik Fikret İdeolojisi ve Felsefesi (1946) kitaplarıyla da dikkat çene
Sebiha Sertel'in anılarını topladığı 'Roman Gibi' ölümünden sonra
1969'da yayımlandı.
Önceki Sayfa