Nezihe Muhittin (1889 - 1958)

1889 yılında doğan Nezihe Muhittin İstanbullu aydın ve varlıklı bir ailenin kızıydı. Evde eğitim gördü. 1909 yılında fen dersi öğretmeni olarak çalışmaya başladı. İlk toplumsal etkinliklerine Meşrutiyet döneminde başlamış ve kadın tarihimizde iz bırakmış önemli isimlerden biridir. Nezihe Muhuttin, Osmanlı-Türk toplumunda "kadınlık mefkuresini" yaşama geçirmek üzere etkin olmuştur.
Dönemin yetiştirdiği kadınlar içinde en ön sırada yer alan, iyi yetişmiş, entelektüel düzeyi ve analiz kabiliyeti yüksek olan önemli bir siyasal stratejist ve eylemci, iyi bir hatip, kuvvetli ve etkili bir kişilik ve yazar olması etkili olmuştur.
1909 yılında öğretmenlikle meslek hayatına atılan Nezihe Muhittin, İttihat ve Terakki Kız Sanayi Mektebi, Selçuk Hatun Sultanisi müdürlüğü yaptı, maarif müfettişi olarak çalıştı. ilk romanını 1911 yılında yazdı. Ünlü kadın yazar olarak anılmaya başladı.

1913'te Türk Hanımları Esirgeme Derneği'ni kurdu.
Nezihe Muhiddin'in etkinliklerini ve düşüncelerini tarihsel koşullar açısından iki ayrı dönemde incelemek doğru olur. 1909-1923 ile 1923-1930 dönemleri rejim farklılıklarını, sosyal dönüşümleri, savaşları ve altüst oluşları içermesi bakımından iki ayrı dönem. Nezihe Muhiddin her iki dönemde de özgül olarak kendi terimleriyle "kadınlık mefkûresini" yani feminizmi savunuyor ve kadınlardan yana tavır alıyor.
Bu yazının çerçevesi Nezihe Muhiddin'in 1923-1927 yılları arasındaki siyasal haklar kampanyalarıyla sınırlı. Muhiddin'in bu üç yıl boyunca "reisesi" olduğu Kadın Birliği'ndeki (daha sonra Türk Kadınlar Birliği) siyasal haklar için zorlu mücadelelerinde Muhiddin'in stratejileri, döneme damgasını vurdu.

Kadınlık üzerine yazılarını Hanımlara Mahsus Gazete'de Zekiye imzasıyla yayımladı. 1924'te cebinden koyduğu para ile Türk Kadın Yolu Dergisi'ni kurdu. 18 sayısı çıkan bu aylık Türk feminizmi için bir forum oluşturdu. 1930 yılında köşesine çekilmek zorunda kaldı. Ölene kadar edebiyatla uğraştı, 15 kadar roman yazdı. İki kez evlendi.
Osmanlı Türk kadın hakları savunucusu olan Nezihe Muhiddin zamanın yönetimi tarafından dışlanıp yok sayılmasının acısını ölümüne kadar içinde taşıdı. 1958 yılında, İstanbul'da bir akıl hastanesinde yalnız öldüğünde 69 yaşındaydı.

Önceki Sayfa