Behice Boran
Siyasetçi
Behice Boran 1 Mayıs
1910'da Bursa'da doğdu. 1939'da Ankara Dil Tarih ve Coğrafya
Fakültesi'ne sosyoloji doçenti olarak atandı. 1941'de bir grup
arkadaşıyla birlikte "Yurt ve Dünya" ve "Adımlar" dergilerini çıkarmaya
başladı, ancak her iki dergi de 1944 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla
kapatıldı. "Görüşler" dergisinde yayımlanan bir yazısından dolayı üç
öğretim görevlisi ile birlikte hakkında tahkikat açıldı. Bunun üzerine
Boran ve arkadaşları Danıştay'a dava açtılar ve davayı kazanarak
üniversitedeki görevlerine döndüler. Bir süre sonra Boran ve üç öğretim
görevlisi hakkında yeniden dava açıldı, bu seferki sonuç Boran'ın
üniversitedeki kadrosunun kaldırılmasıydı.
1950'de Türk Barışseverler Cemiyeti'ni kurdu ve derneğin başkanlığını
yaptı, bir yıl sonra derneğin, Kore'ye asker gönderilmesini eleştiren
tutumu nedeniyle 15 ay hapse mahkum edildi. Bu ceza, üniversitedeki
öğretim üyeliğinden ihraç edilmesine yol açtı.
1951 yılında başlatılan "Komünist Partisi" soruşturmasından dolayı 1953
Eylül'ünde tutuklandı, bir yıl sonra tahliye oldu. 1962'de Türkiye İşçi
Partisi'ne üye oldu. İlk kongrede Genel Yönetim Kurulu ve Merkez Yürütme
Kurulu üyeliklerine, 1969'da Genel Sekreterlik görevine seçildi.
Behice Boran Türkiye İşçi Partisi başkanı Mehmet Ali Aybar'la görüş
ayrılıkları yaşadı ve bu ayrılıklar 1970 yılında yapılan kongreyle Aybar
tasfiyesi sağlandı. Böylece Boran genel başkan seçilmiş oldu. 12 Mart
1971 muhtırası TİP'i kapatırken Boran da Sıkıyönetim Mahkemesi'nce
tutuklandı. Merkez Yürütme Kurulu'nun bazı üyeleriyle birlikte
yargılandı ve 15 yıl ağır hapse mahkum edildi.
Boran 2 yıla aşkın bir süre hapiste yattıktan sonra Nisan 1975'te TİP'i
yeniden kurdu. 1977 seçimlerinde parti çok az oy oranına ulaşabildi ve
bu da büyük sorunların çıkmasına neden oldu. Boran, 1 Mayıs 1979'da
İstanbul'da 1 Mayıs'ın yasaklanması ve sıkıyönetim tarafından sokağa
çıkma yasağı konmasını protesto ederek parti yönetici ve üyeleriyle
birlikte Merter'de eylem yaptığı için tutuklandı ve hapis cezasına
çarptırıldı.
12 Eylül 1980 darbesiyle 2.TİP de kapatıldı. Behice Boran önce gözaltına
alındı. Daha sonra TİP yöneticilerinin bir kısmıyla birlikte yurtdışına
kaçtı.
10 Ekim 1987'de Brüksel'de öldü. Türkiye'ye getirilen cenazesi
Zincirlikuyu mezarlığında toprağa verildi.
Önceki Sayfa